Yazarı: Mehmet MAZAK
Yıl: İstanbul, 2011

ÖNSÖZ

Selçuklular döneminde İğdir adıyla anılan Kumluca ve civarının, Osmanlılar döneminde Teke Sancağı’na bağlı İğdir nahiyesi, İğdir ve İğdir maa Kardıç kazası, İğdir maa Kardıç nahiyesi olarak anıldığı görülmektedir. Yöre İğdir adını, Selçuklular döneminde buraya yerleştirilen İğdir boyundan almıştır.

Kumluca isminin bölge için kullanıldığını gösteren ilk bulgular on altıncı yüzyıla kadar gitmektedir. 1567 yılında Antalya ve havalisinde yapılmış olan vakıfları gösteren “Defter-i Evkaf-ı Liva-ı Teke” adlı vakıf defterinde yer alan kayıtlardaki “Kumluca-Belen der sınur-ı Elmalı der Kaş” ifadesi en eski bilinen Kumluca ismidir.

28 Eylül 1914 tarihli bir arşiv vesikasında Kumluca’da ilk belediye kuruluşuna şahit oluyoruz. “Osmanlı Arşiv Belgelerinde Kumluca” adını verdiğimiz ve tamamı ilk defa gün yüzene çıkan ve yayınlanan arşiv vesikaları ile Kumluca’nın Osmanlı dönemi iktisadi, sosyal, ve kültürel hayatına dair izler taşıyan belgeler bulunmaktadır.

Başbakanlık Osmanlı Arşivlerinde yapılan araştırma ve çalışmalar neticesinde ortaya çıkarılan bu belgeler orjinaline sadık kalınarak transkripsiyon (tercüme) edilmiştir. Kitapta yer alan tercümelere ilave olarak başlık konulmuş ve Rumi veya Hicri tarih Miladi tarihe çevrilmiştir. Bunların dışında belgeler tercüme edilirken hiçbir değişiklik yapılmamıştır. Kitapta yer alan belgelerin en eskisi 1830’lu yılları, en yenisi 1922 yıllarını göstermektedir. Ağırlıklı olarak 1890-1915 yılları arası belgeler mevcuttur.

Kumluca tarihi üzerine çalışmaya ve araştırmaya başlamadan önce bu kadara zengin ve köklü bir tarihle karşılaşacağımı hiç beklemiyordum. Araştırmaya başlayıp mesafeler aldıkça yeni bulgular, yeni bilgiler heyecanımı arttırmıştır. Osmanlı dönemi göz önüne alındığında Anadolu’nun ücra bir köşesi olan Kumluca üzerine bu kadar kayıt ve belgenin olması ve Kumluca tarihine ve kültürüne ışık tutması Osmanlı’nın büyüklüğüne ve sistematikliğine bir kez daha saygı ile eğilmeme vesile olmuştur.

“Osmanlı Arşiv Belgelerinde Kumluca” eseri ile bölge kültürüne ve araştırmacılara bir kapı aralamak istedik. Hazırlamış olduğumuz bu kitabı proje aşamasından itibaren heyecanla sahiplenen ve yayınlanmasını sağlayan Belediye Başkanımız Sayın Hüsamettin Çetinkaya’ya şükranlarımı sunarım. Ayrıca projenin başından buyana hep bize destek olan Sayın Süleyman Falay’a ayrıca teşekkür ederim. Bu kitabın ortaya çıkması aşamasında araştırma ve yazımları ile destek olan Cüneyt Tepe, İbrahim Akdağ ve Aylin Doğan’a şükranlarımı sunarım.

“Osmanlı Arşiv Belgelerinde Kumluca” kitabının Kumluca, Antalya ve ülkemiz kültürüne katkı sağlaması dileğiyle,


Saygılarımla,
Mehmet Mazak