Yazarı: Mehmet MAZAK
Yıl: İstanbul, 2011

Selçuklular döneminde İğdir adıyla anılan Kumluca ve civarının, Osmanlılar döneminde Teke Sancağı’na bağlı İğdir nahiyesi, İğdir ve İğdir maa Kardıç kazası, İğdir maa Kardıç nahiyesi olarak anıldığı görülmektedir. Yöre İğdir adını, Selçuklular döneminde buraya yerleştirilen İğdir boyundan almıştır.

Kumluca isminin bölge için kullanıldığını gösteren ilk bulgular on altıncı yüzyıla kadar gitmektedir. 1567 yılında Antalya ve havalisinde yapılmış olan vakıfları gösteren “Defter-i Evkaf-ı Liva-ı Teke” adlı vakıf defterinde yer alan kayıtlardaki “Kumluca-Belen der sınur-ı Elmalı der Kaş” ifadesi en eski bilinen Kumluca ismidir.

28 Eylül 1914 tarihli bir arşiv vesikasında Kumluca’da ilk belediye kuruluşuna şahit oluyoruz. “Osmanlı Dönemi Gündelik Hayatıyla KUMLUCA (1850-1923)” adını verdiğimiz bu eser ile Kumluca’nın Osmanlı dönemi iktisadi, sosyal, ve kültürel hayatına dair izler taşıyan bilgiler bulacaksınız.

Bir beldenin, bir coğrafyanın geçmişine yolculuk yaparak, belleğinde kalmış bilgi kırıntılarından o yörenin gündelik hayatına, iktisadi ve kültürel yapısına yönelik yapmış olduğumuz bu çalışma ile Kumluca’nın hak ettiği gerçek yeri alacağını ümit etmekteyim.

Kumluca tarihi üzerine çalışmaya ve araştırmaya başlamadan önce bu kadar zengin ve köklü bir tarihle karşılaşacağımı hiç beklemiyordum. Araştırmaya başlayıp mesafeler aldıkça yeni bulgular, yeni bilgiler heyecanımı arttırmıştır. Osmanlı dönemi göz önüne alındığında Anadolu’nun ücra bir köşesi olan Kumluca üzerine bu kadar kayıt ve belgenin olması ve Kumluca tarihine ve kültürüne ışık tutması Osmanlı’nın büyüklüğüne ve sistematikliğine bir kez daha saygı ile eğilmeme vesile olmuştur.

“Osmanlı Dönemi Gündelik Hayatıyla KUMLUCA (1850-1923)” eseri ile bölge kültürüne ve araştırmacılara bir kapı aralamak istedik. Hazırlamış olduğumuz bu kitabı proje aşamasından itibaren heyecanla sahiplenen ve yayınlanmasını sağlayan Belediye Başkanımız Sayın Hüsamettin Çetinkaya’ya şükranlarımı sunarım. Ayrıca projenin başından buyana hep bize destek olan Sayın Süleyman Falay’a ayrıca teşekkür ederim. Bu kitabın ortaya çıkması aşamasında araştırma ve yazımları ile destek olan Cüneyt Tepe, İbrahim Akdağ ve en büyük emek sahibi Sayın Aylin Doğan’a şükranlarımı sunarım.

“Osmanlı Dönemi Gündelik Hayatıyla KUMLUCA (1850-1923)” kitabının Kumluca, Antalya ve ülkemiz kültürüne katkı sağlaması dileğiyle,


Saygılarımla,

Mehmet Mazak
Editör

Osmanlı Dönemi Gündelik Hayatıyla KUMLUCA (1850-1923)
XIX. yüzyılın ortaları ile XX. yüzyılın başları arası dönemde, eski adıyla “Eğdir maa Kardiç” günümüzdeki adıyla Kumluca’da, sosyal yaşamın izlerini takip edebilmemize olanak sağlayan tarihi dökümanlar, içerikleri bir bütün halinde ortaya konulunca, adeta Osmanlı dönemi Kumluca’sını günümüze taşımaktadırlar. Çalışmamızda amaçlanan, zengin Osmanlı arşiv belgelerinden Kumluca ile ilgili olanlarını belirlediğimiz çok sayıdaki belgenin açığa çıkarılarak, belgelerde yaşayan Osmanlı dönemi Kumluca’sı ve gündelik hayatının bir tasvirini ortaya koyabilmek, bunu paylaşarak, kalıcı hale getirmek, tarihimize, kültürümüze ve elbette ki Kumluca’ya bir hizmette bulunabilmektir.
Çalışmamız üç bölümden oluşmakta olup, ilk bölümde günümüz Kumluca ilçesinin sınırları içinde bulunduğu Antalya ilinin tarihi ve coğrafyası üzerine bilgiler verilecektir. İkinci bölümde ise, Kumluca coğrafyası ve tarihi ele alınacaktır. Bu bölümde Osmanlı öncesi dönemden, Cumhuriyet dönemine kadar geçen süreçteki gelişmelere yer verilecek olup ayrıca, Kumluca’nın idari tarihi ve Kumluca’da ilk belediye teşkilatının kuruluşu da belgelere dayanılarak anlatılacaktır. Üçüncü bölüm ise, gündelik hayatıyla Osmanlı dönemi Kumluca’sına ayrılmış olup, Kumluca’daki gündelik hayata dair ipuçları yakalayabildiğimiz belgelere yer vermenin yanı sıra, genel olarak Osmanlı’daki gündelik hayatı belirleyen unsurlara da yer verilecektir. Belgelerle sosyal yaşamdan kesitlerin sunulduğu bu bölümde yer alan bilgilerle, elverdiği ölçüde Osmanlı dönemi Kumluca’sının tasviri yapılırken, görülecektir ki; Osmanlı dönemi Kumluca’sı o dönemler taşrasında küçük bir yerleşim birimi olsa da, ormanları ve madenleri ile iktisadi zenginliği; aşiretler, azınlıklar ve yerli halkın iç içe ve etkileşim halinde yaşamaları ile sosyo-kültürel zengiliği, antik dönemlere kadar giden geçmişiyle tarihsel zenginliği bünyesinde barındıran bir yerleşim birimidir.